در اينكه اين قوم چه كسانى بودند ؟ در ميان مورخان و مفسران گفتگو بسيار است : 1 - بسيارى عقيده دارند كه « اصحاب رس » طايفه اى بودند كه در « يمامه » مىزيستند و پيامبر بنام « حنظله » بر آنها مبعوث شد و آنان وى را تكذيب كردند و در چاهش افكندند ، حتى بعضى نوشته‌اند كه آن چاه را پر از نيزه كردند و دهانه چاه را بعد از افكندن او با سنگ بستند تا آن پيامبر شهيد شد ( 1 ) . 2 - بعضى ديگر « اصحاب رس » را اشاره به مردم زمان « شعيب » مىدانند كه بتپرست بودند ، و داراى گوسفندان بسيار و چاههاى آب ، و رس نام چاه بزرگى بود كه فروكش كرد و اهل آنجا را فرو برد و هلاك كرد . 3 - بعضى ديگر عقيده دارند كه رس ، قريه اى در سرزمين « يمامه » بود كه عده اى از بقاياى قوم ثمود در آن زندگى مىكردند و در اثر طغيان و سركشى هلاك شدند . 4 - بعضى مىگويند : عده اى از عربهاى پيشين بودند كه ميان « شام » و « حجاز » مىزيستند ( 2 ) . 5 - بعضى از تفاسير اصحاب رس را از بقاياى عاد و ثمود مىشناسد « وَبِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَشِيدٍ » ( آيه 45 سوره حج ) را نيز مربوط به آن مىداند و محلشان را در « حضرموت » ذكر كرده ، و « ثعلبى » در « عرائس التيجان » اين قول را معتبرتر دانسته . بعضى ديگر از مفسران كه با نام « ارس » آشنا شده‌اند ، « رس » را بر « ارس » ( در شمال آذربايجان ) منطبق كرده‌اند ! 6 - مرحوم طبرسى در مجمع البيان و فخر رازى در تفسير كبير و آلوسى در

--> ( 1 ) اعلام قرآن صفحه 149 . ( 2 ) شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج 10 صفحه 94 .